Middeleeuwse steden: rondleiding en lezing in IJsselstein

Als ‘familie van’ kan je het soms zwaar hebben. Heer Gijsbrecht van IJsselstein (ca. 1260–1343) was een neefje van Gijsbrecht van Amstel (die van de moord op graaf Floris V), en dat werd hem zwaar aangerekend. Zijn kasteel aan de oevers van de Hollandse IJssel werd belegerd en al hield zijn vrouw Bertha van Heukelom de verdediging zeker een jaar vol, uiteindelijk raakten ze hun goederen kwijt. Maar gelukkig keerde het tij en volgde er ook weer verzoening en teruggave. In de kerk die ze in de nabijheid van hun kasteel stichtten, zal Firapeel op zaterdag 2 september het imposante veertiende-eeuwse grafmonument van de heren van IJsselstein bewonderen: vier liggende beelden van Gijsbrecht en Bertha met hun zoon Arnold en diens vrouw Maria.

Deze zogenoemde Nicolaaskerk vormde direct ook het begin van een nederzetting bij het kasteel, de latere stad IJsselstein. Vóór de bouw van de Sint Nicolaaskerk lag er alleen een dorp op een kleine twee kilometer afstand, rondom de parochiekerk van Eiteren. De status van parochie werd in 1310 naar de nieuwe kerk overgeheveld. Uit die tijd dateert mogelijk nog het mirakelbeeld O.L.V. van Eiteren, een nogal gehavende en zwaar gerestaureerde sedes sapientiae, dat gedurende de late middeleeuwen in een kapel op de plek van de oude dorpskerk vereerd werd en dat zich nu in de R.K. St.-Nicolaasbasiliek bevindt.

Met Firapeel duiken we in de middeleeuwse wortels van het zo dicht bij Utrecht gelegen IJsselstein, met voor velen wellicht onbekende maar niet minder tastbare herinneringen aan heren en een kasteel, aan kloosters, kapittel en bedevaart. We ondernemen de tocht naar de (opgebouwde) fundamenten van de kapel in Eiteren, bezichtigen in de binnenstad het zestiende-eeuwse stadhuis waar we een inleidende lezing over de lokale geschiedenis krijgen en na een rondleiding door een stadsgids hebben we tegen het eind van de middag ongetwijfeld een aardig beeld van dit historische stadje. En voor degenen die nóg meer sfeer willen proeven, kunnen dat na afloop doen met een drankje in het gewelfde souterrain onder het stadhuis. Zin om mee te gaan?

Foto: Johan Kamermans


Datum: zaterdag 2 september
Tijd: 13:30–17:00 uur (ca. 12:30 uur voor wandeling naar Eiteren)
Plaats: IJsselstein
Aanmelden: info@firapeel.nl of Firapeel, Postbus 403, 3500 AK  Utrecht o.v.v. ‘IJsselstein’
Kosten: ca. € 11,-